Очиқ модел
Open-weight model
Параметрлари интернетга жойланган модел; уни исталган одам юклаб олиб, ўз компьютери ёки серверида ишлатиши мумкин.
Очиқ моделда компания моделнинг параметрлар файлини ҳаммага очиқ жойлайди. Уни юклаб олиб, интернетга уланмаган компьютерда ҳам ишлатса бўлади. Шунда ёзганларингиз ҳеч қаерга кетмайди. Кўпинча анча арзон ҳам тушади.
Машҳур очиқ моделлар: DeepSeek, Qwen, Kimi, GLM, Googleʼнинг Gemmaʼси, Франсиянинг Mistralʼи, Metaʼнинг Llamaʼси. Бугун энг кучли очиқ моделлар асосан Хитойдан чиқмоқда.
Ўхшатиш: ёпиқ модел ресторандаги таом бўлса, очиқ модел бозордан олинган масаллиқ. Уйда ўзингиз пиширасиз, таъмини ўзингизга мослайсиз, ошхонангизга ҳеч ким кирмайди. Фақат қозон ва ўчоқ, яъни кучли компьютер сиздан.
Мисол: компаниялар очиқ моделни олиб, ўз ишига мослаб қўшимча ўқитади. Шунинг учун битта очиқ моделнинг юзлаб "фарзандлари" бор.
Икки хато тушунча бор:
- "Очиқ" дегани "ҳаммаси очиқ" эмас. Кўпинча фақат параметрлар очиқ, ўқитиш маълумотлари ва усуллари эса ёпиқ. Шунинг учун инглизчада уларни open-weight дейишади. Лицензиялар ҳам ҳар хил: баъзилари деярли ҳамма нарсага рухсат беради, баъзиларида чекловлар бор.
- "Очиқ модел кучсиз". Йўқ, энг яхшилари энг зўр ёпиқ моделлардан атиги бир неча ой орқада.