Ёпиқ модел
Closed (proprietary) model
Параметрлари компания сирида сақланадиган модел; ундан фақат компаниянинг иловаси ёки API орқали фойдаланасиз.
Ёпиқ модел компаниянинг серверларида ишлайди. Сиз унга сайт, илова ёки API орқали мурожаат қиласиз, лекин моделнинг ўзини, яъни параметрлар файлини юклаб ололмайсиз. Қандай маълумотларда ва қандай усулда ўқитилгани ҳам одатда сир сақланади. Компаниялар учун бу энг катта бойлик.
Машҳур ёпиқ моделлар: OpenAIʼнинг ChatGPTʼси, Anthropicʼнинг Claudeʼи, Googleʼнинг Geminiʼси ва xAIʼнинг Grokʼи.
Ўхшатиш: машҳур ошхонанинг махсус таоми. Уни ресторанда буюртма қилиб ейсиз, лекин ретсептини ҳеч ким бермайди. Ошхонага кира олмайсиз, нархни ҳам ресторан белгилайди.
Афзалликлари:
- энг кучли моделлар кўпинча шу тоифада;
- ҳеч нарса ўрнатиш шарт эмас, қулай иловалар тайёр.
Камчиликлари:
- ёзганларингиз компания серверларига боради;
- нарх ва қоидаларни компания белгилайди;
- модел исталган пайт ўзгартирилиши ёки тўхтатилиши мумкин.
Хато тушунча: "ёпиқ модел очиқдан доим анча кучли". Фарқ бор, лекин унча катта эмас: энг яхши очиқ моделлар энг зўр ёпиқ моделлардан атиги бир неча ой орқада.