Фикрловчи модел
Reasoning model
Жавоб беришдан олдин ўзи учун қоралама ёзиб, масалани босқичма-босқич ечадиган тил модели.
Энг янги моделлар дарҳол жавоб ёзмайди. Аввал ўзи учун қоралама ёзади: масалани бўлакларга ажратади, вариантларни синайди, хатосини топиб тузатади. Шундан кейингина якуний жавобни беради. Иловаларда буни кўпинча "ўйламоқда" ёзуви ёки алоҳида фикрлаш режими сифатида кўрасиз.
Ўхшатиш: қийин масалани оғзаки эмас, қоғозда ечиш. Ҳисобчи катта суммани чамалаб айтиши ҳам мумкин, лекин қоғозда устун-устун қилиб ҳисобласа, хато анча кам бўлади. Фикрловчи моделда ҳам шундай "қоралама қоғоз" бор.
Бундай моделлар қўшимча ўқитиш босқичида математика ва код масалаларини ечиш орқали ўргатилади: тўғри ечим рағбатлантирилади. Натижа таъсирли: бундай моделлар халқаро математика ва дастурлаш олимпиадаларида олтин медал даражасидаги натижаларни кўрсатди.
Мисол: "Дўконим ойига шунча тушум қилади, харажатларим мана булар, қачон фойдага чиқаман?" каби кўп босқичли саволда фикрловчи модел аниқроқ жавоб беради. Оддий саволга эса бу режим шарт эмас: у секинроқ ва қимматроқ.
Хато тушунча: "демак, у одамдек ўйлайди". Бу қоралама ҳам ўша кейинги сўз тахмини. Бир хил AI олимпиада масаласини ечиб, оддий саволда кулгили хато қилиши мумкин.