Fikrlovchi model
Reasoning model
Javob berishdan oldin oʻzi uchun qoralama yozib, masalani bosqichma-bosqich yechadigan til modeli.
Eng yangi modellar darhol javob yozmaydi. Avval oʻzi uchun qoralama yozadi: masalani boʻlaklarga ajratadi, variantlarni sinaydi, xatosini topib tuzatadi. Shundan keyingina yakuniy javobni beradi. Ilovalarda buni koʻpincha "oʻylamoqda" yozuvi yoki alohida fikrlash rejimi sifatida koʻrasiz.
Oʻxshatish: qiyin masalani ogʻzaki emas, qogʻozda yechish. Hisobchi katta summani chamalab aytishi ham mumkin, lekin qogʻozda ustun-ustun qilib hisoblasa, xato ancha kam boʻladi. Fikrlovchi modelda ham shunday "qoralama qogʻoz" bor.
Bunday modellar qoʻshimcha oʻqitish bosqichida matematika va kod masalalarini yechish orqali oʻrgatiladi: toʻgʻri yechim ragʻbatlantiriladi. Natija taʼsirli: bunday modellar xalqaro matematika va dasturlash olimpiadalarida oltin medal darajasidagi natijalarni koʻrsatdi.
Misol: "Doʻkonim oyiga shuncha tushum qiladi, xarajatlarim mana bular, qachon foydaga chiqaman?" kabi koʻp bosqichli savolda fikrlovchi model aniqroq javob beradi. Oddiy savolga esa bu rejim shart emas: u sekinroq va qimmatroq.
Xato tushuncha: "demak, u odamdek oʻylaydi". Bu qoralama ham oʻsha keyingi soʻz taxmini. Bir xil AI olimpiada masalasini yechib, oddiy savolda kulgili xato qilishi mumkin.