Sunʼiy intellekt
Artificial intelligence (AI)
Odatda inson aqli talab qiladigan ishlarni (koʻrish, tushunish, tarjima, qaror qabul qilish) kompyuterga oʻrgatadigan keng soha.
Sunʼiy intellekt, qisqasi AI, bitta dastur emas, balki butun bir soha. U kompyuterga koʻrish, eshitish, tarjima qilish, matn yozish va qaror qabul qilish kabi ishlarni oʻrgatadi. "Sunʼiy" deyilishiga sabab oddiy: bu aqlni tabiat emas, inson yaratgan.
Soha ichida qatlamlar bor. Eng kattasi sunʼiy intellekt. Uning ichida mashinali oʻrganish, uning ichida neyron tarmoqlar, eng ichkarida esa bugun hamma gapirayotgan til modellari turadi.
"Usta" soʻzini eslang. Usta deganda duradgorni ham, tikuvchini ham, payvandchini ham tushunish mumkin. "AI" soʻzi ham shunday keng: telefoningizdagi yuzni tanish ham, xaritadagi tirbandlik bashorati ham, ChatGPT ham shu soha ichida.
Misol: siz ChatGPT, Claude yoki Geminiʼga savol yozasiz va u javob qaytaradi. Bu sunʼiy intellektning eng mashhur, lekin yagona boʻlmagan koʻrinishi.
Ikki keng tarqalgan xato tushuncha bor:
- "AI bu ChatGPT". Aslida ChatGPT koʻp AI vositalaridan faqat bittasi.
- "AI oʻylaydigan miya". Bugungi AI maʼlumotlardan oʻrgangan juda kuchli vosita, lekin u odam kabi dunyoni koʻrmagan va his qilmaydi.