Neyron tarmoq
Neural network
Qatlam-qatlam joylashgan oddiy hisob boʻgʻinlaridan tuzilgan, misollardan oʻrganadigan dastur; bugungi kuchli AI deyarli hammasi shunga qurilgan.
Neyron tarmoq miyadagi nerv hujayralaridan ilhomlangan, lekin aslida bu raqamlar va hisob-kitoblardan iborat dastur. U qatlam-qatlam joylashgan koʻplab kichik boʻgʻinlardan tuzilgan. Har bir boʻgʻin juda oddiy ish qiladi: kelgan raqamlarni maʼlum "ogʻirlik" bilan qoʻshib, keyingi qatlamga uzatadi.
Mahalladagi hasharni tasavvur qiling. Har bir odam kichik ish qiladi: biri gʻisht uzatadi, biri loy qoradi, biri devor teradi. Yolgʻiz hech biri uy qurolmaydi, lekin hammasi birga katta ish bajaradi. Neyron tarmoqda ham har bir boʻgʻin "aqlsiz", aqlli natija esa ularning millionlab birlashuvidan chiqadi.
Oʻqitish paytida tarmoq misolga qarab javob beradi, xatosini koʻradi va boʻgʻinlar orasidagi raqamlarni, yaʼni parametrlarni ozgina oʻzgartiradi. Bu milliardlab marta takrorlanadi.
Misol: telefoningiz rasmlardagi yuzlarni taniydi, ovozli xabarni matnga aylantiradi. Bularning ortida neyron tarmoq turadi. Til modellari ham juda katta neyron tarmoqdir.
Xato tushuncha: "neyron tarmoq kompyuter ichidagi kichik miya". Oʻxshashlik faqat gʻoyada. Haqiqiy miya ancha murakkab, neyron tarmoq esa matematik formulalar toʻplami.